Nghiệm thu mái ngói sau thi công: Gia chủ cần kiểm tra những gì?

Phần lớn gia chủ thường nhìn tổng thể xem mái có đẹp không, các hàng ngói có đều không và màu sắc đã đúng như lựa chọn ban đầu chưa.Tuy nhiên, một mái ngói nhìn đẹp chưa chắc mọi chi tiết kỹ thuật đều đã được hoàn thiện đúng yêu cầu. Trước khi nhận bàn giao, gia chủ nên kiểm tra thêm hệ khung, các vị trí nóc, rìa, khả năng thoát nước, chống dột và những liên kết bắt vít.Dưới đây là 6 hạng mục quan trọng khi nghiệm thu mái ngói sau thi công, giúp gia chủ biết cần quan sát những gì và trao đổi với đội thi công về những vấn đề nào. Xem thêm Ngói lợp nhà

1. Kiểm tra tổng thể mái ngói sau khi hoàn thiện

Trước tiên, hãy quan sát toàn bộ mái từ những vị trí có tầm nhìn thuận lợi và an toàn. Với mái Nhật nhiều mặt mái, nên xem từ vài góc khác nhau thay vì chỉ nhìn chính diện ngôi nhà.Các hàng ngói cần được lợp tương đối thẳng và đều theo từng mặt mái. Không nên xuất hiện những viên ngói nứt vỡ, xô lệch hoặc có độ chênh bất thường so với các viên xung quanh.Màu sắc cũng là yếu tố cần đối chiếu. Gia chủ nên kiểm tra xem ngói đã lợp có đúng mã màu đã chọn hay không. Tuy nhiên, cùng một màu ngói có thể trông đậm nhạt khác nhau tùy ánh sáng và góc quan sát, nên cần xem xét kỹ trước khi đánh giá.Nếu phát hiện vị trí chưa đều hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy ghi lại hình ảnh để đội thi công kiểm tra và xử lý trước khi bàn giao. 

Kiến thức mái ngói

2. Chú ý các vị trí nóc, rìa và giao mái

Nếu các mặt mái lớn là phần dễ quan sát nhất thì nóc, rìa và những vị trí giao mái lại là nơi cần chú ý đến các chi tiết hoàn thiện.Các đường nóc, rìa phải được lắp đặt theo đúng cấu tạo của hệ ngói sử dụng. Phụ kiện cần đầy đủ, phù hợp với ngói chính và không có những vị trí lắp đặt lệch hoặc chưa hoàn thiện.Với mái Nhật chữ L hoặc mái có nhiều khối giao nhau, gia chủ nên chú ý thêm những đường giao giữa các mặt mái. Đây là khu vực thường có các chi tiết cắt ngói, phụ kiện hoặc cấu tạo chuyển tiếp riêng.Khi nghiệm thu, cần kiểm tra hình thức hoàn thiện của những vị trí này và hỏi rõ đội thi công nếu có chi tiết chưa đồng đều hoặc khác với phương án ban đầu.

3. Hệ khung mái có cần nghiệm thu lại không?

Hệ khung là phần chịu lực và đỡ toàn bộ lớp ngói phía trên. Vì vậy, đây là hạng mục cần được kiểm tra trước khi tiến hành lợp ngói, không nên đợi đến lúc mái hoàn thiện mới bắt đầu nghiệm thu.Khi đã lợp xong, phần lớn các thanh kèo, cầu phong, mè và vị trí liên kết sẽ bị che khuất, rất khó kiểm tra đầy đủ bằng mắt thường.Ở bước bàn giao cuối cùng, gia chủ nên đối chiếu lại chủng loại thép, quy cách kết cấu, khoảng cách các bộ phận đỡ ngói và những vị trí liên kết theo hồ sơ thiết kế đã thống nhất.

Với mái sử dụng khung thép hộp mạ kẽm hoặc thép cường độ cao mạ hợp kim nhôm kẽm, các yêu cầu kiểm tra có thể khác nhau tùy hệ kết cấu. Không nên áp dụng một thông số chung cho mọi công trình.Nếu hệ khung đã được nghiệm thu ở giai đoạn trước, gia chủ chỉ cần kiểm tra lại biên bản, hình ảnh thi công và những thay đổi phát sinh nếu có, thay vì yêu cầu tháo ngói để quan sát toàn bộ kết cấu.

4. Kiểm tra khả năng thoát nước của mái

Sau khi hoàn thiện, nước mưa phải có đường thoát phù hợp từ các mặt mái đến vị trí thu và dẫn nước theo thiết kế.Với những mái đơn giản, nước thường chảy theo từng mặt mái xuống khu vực thu nước. Nhưng ở mái Nhật chữ L hoặc những công trình có nhiều phần mái giao nhau, lượng nước từ nhiều hướng có thể tập trung về cùng một vị trí.

Vì vậy, gia chủ cần chú ý các khu vực như máng xối, điểm giao mái, miệng thu nước và đường ống thoát.Đặc biệt, sau thi công cần kiểm tra xem trong máng xối có còn mảnh ngói, vít, rác xây dựng hoặc vật liệu thừa làm cản trở dòng nước hay không.Nếu có dấu hiệu nước đọng, thoát chậm hoặc nguy cơ tràn máng, đội thi công cần kiểm tra lại hệ thống thu và thoát nước.

5. Kiểm tra khả năng chống dột của mái ngói

Thoát nước tốt chưa đồng nghĩa với việc mái chắc chắn không bị dột.Nước mưa vẫn có thể xâm nhập qua những vị trí tiếp giáp hoặc chi tiết thi công chưa phù hợp, đặc biệt khi có mưa lớn kèm gió hắt.Khi nghiệm thu, cần chú ý các khu vực dễ phát sinh thấm dột như vị trí giáp tường, giao mái, chi tiết xuyên mái và những điểm nối giữa các bộ phận khác nhau.

Nếu có thể quan sát an toàn từ phía dưới mái, nên kiểm tra xem có vết ẩm, dấu nước hoặc biểu hiện thấm bất thường hay không. Những chi tiết chống thấm bị che khuất cần được đối chiếu qua hình ảnh thi công và xác nhận của đội kỹ thuật.Với mái có sử dụng màng hoặc lớp chống thấm bổ sung, cũng cần kiểm tra xem hạng mục đó đã được thi công đúng phạm vi thiết kế.Trong một số trường hợp, đơn vị thi công có thể tổ chức thử nước theo phương án kỹ thuật phù hợp. Tuy nhiên, không nên coi một lần thử nước là bằng chứng mái sẽ không bao giờ bị dột trong mọi điều kiện thời tiết.

6. Kiểm tra số lượng và vị trí vít liên kết

Vít là chi tiết nhỏ nhưng có vai trò quan trọng trong liên kết hệ khung và cố định các bộ phận của mái. Khi nghiệm thu, không chỉ cần xem có đủ vít hay không mà còn phải kiểm tra vít có được sử dụng đúng loại và đúng vị trí theo thiết kế hay không.Trước hết là vít liên kết hệ khung. Những vị trí nối giữa các thanh thép, kèo và bộ phận đỡ ngói phải được thực hiện theo hồ sơ kết cấu. Số lượng vít ở mỗi vị trí có thể khác nhau, không thể chỉ nhìn một mối nối rồi áp dụng cho toàn bộ mái.Tiếp theo là vít cố định ngói và phụ kiện. Tùy loại ngói và hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất, một số vị trí có yêu cầu bắt vít hoặc sử dụng biện pháp cố định riêng. Không phải hệ ngói nào cũng quy định bắt vít giống nhau cho tất cả các viên.

Khi kiểm tra, cần chú ý:

1. Vít liên kết khung có đúng số lượng và vị trí theo thiết kế không?
2. Chủng loại vít có phù hợp với hệ vật liệu sử dụng không?
3. Những vị trí ngói và phụ kiện cần cố định đã được thực hiện theo hướng dẫn lắp đặt chưa?
4. Các vị trí bắt vít có yêu cầu xử lý chống thấm đã được hoàn thiện đúng cách chưa?

Một điểm cần lưu ý là khi mái đã lợp xong, nhiều vị trí vít liên kết khung không còn quan sát được. Vì vậy, việc kiểm tra số lượng và vị trí bắt vít nên thực hiện ngay trong quá trình lắp dựng, kết hợp lưu lại hình ảnh trước khi lợp ngói.Đến khi bàn giao, gia chủ có thể đối chiếu những hình ảnh này với hồ sơ thi công và yêu cầu đội kỹ thuật làm rõ nếu có vị trí chưa đáp ứng yêu cầu.

Kết luận

Nghiệm thu mái ngói sau thi công không chỉ là nhìn xem mái đã đẹp và đều hay chưa. Các vị trí nóc, rìa, hệ khung, khả năng thoát nước, chống dột và những liên kết bắt vít đều cần được kiểm tra theo thiết kế và hệ vật liệu sử dụng.Với những hạng mục đã bị lớp ngói che khuất, hình ảnh trong quá trình thi công và hồ sơ nghiệm thu sẽ giúp gia chủ đối chiếu thuận tiện hơn. Nếu phát hiện vấn đề, hai bên nên thống nhất cách xử lý và kiểm tra lại trước khi bàn giao.Bạn có thể tham khảo thêm các công trình mái ngói của Thế Giới Ngói để hình dung rõ hơn về hệ khung, các chi tiết hoàn thiện và cấu tạo của từng kiểu mái.