Mái Nhật và mái Thái: Loại nào tốn tiền hơn khi xây nhà?

Xét về Chi phí làm mái ngói Mái Nhật và mái Thái, loại nào tốn tiền hơn? Câu trả lời thường nghiêng về mái Thái, nhưng nếu chỉ nói “mái Thái đắt hơn mái Nhật” thì chưa đủ.Chi phí của một hệ mái không chỉ nằm ở tiền ngói. Nó còn liên quan đến độ dốc, diện tích mái thực tế, kết cấu chịu lực, lượng thép, bê tông, nhân công và đặc biệt là mức độ phức tạp của các giao tuyến mái.Vì vậy, muốn so sánh công bằng, cần nhìn vào cấu tạo thực tế của hai loại mái thay vì chỉ nhìn hình thức bên ngoài.

Mái Thái thường tốn tiền hơn vì độ dốc lớn

Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất giữa mái Thái và mái Nhật là độ dốc.Mái Thái thường được tạo hình với độ dốc lớn để tạo cảm giác cao, thanh thoát và giúp nước mưa thoát nhanh. Một số tài liệu xây dựng hiện nay tham khảo mái Thái ở khoảng 30–45 độ, trong khi mái Nhật thường có độ dốc thấp hơn.Độ dốc càng lớn thì diện tích bề mặt mái càng tăng.

Đây là điểm rất nhiều gia chủ bỏ qua khi dự toán. Cùng một ngôi nhà có diện tích mặt bằng 100m², không có nghĩa cả hai phương án mái đều chỉ tính 100m² mái.Khi mái dốc lên, chiều dài sườn mái tăng. Phần mái đua ra ngoài tường cũng làm diện tích thực tế lớn hơn diện tích sàn. Vì vậy, khi tính chi phí, phải tính theo diện tích mái nghiêng thực tế, không thể lấy nguyên diện tích sàn để nhân đơn giá.Diện tích mái lớn hơn đồng nghĩa với nhiều ngói hơn, nhiều xà gồ, cầu phong, mè hoặc hệ khung kèo hơn và nhân công lợp mái cũng tăng theo.Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến mái Thái dễ đội chi phí.

Mái Thái còn có phần bê tông phát sinh

Một đặc điểm cần lưu ý trong thực tế thi công nhà ở Việt Nam là mái Thái không phải lúc nào cũng chỉ dựng một hệ khung thép rồi lợp ngói.Tùy thiết kế, nhiều công trình sử dụng giải pháp đổ bê tông tạo hình mái, hoặc đổ bê tông ở một số khu vực cần tạo mặt bằng, tạo phần văng mái, diềm mái hoặc kết hợp với hệ khung bên trên.Khi đó, chi phí không còn đơn thuần là tiền khung kèo và ngói.

Phần bê tông kéo theo cốt thép, cốp pha, nhân công và các công việc hoàn thiện liên quan. Chỉ cần phần mái đua, phần văng hoặc các khu vực tạo hình được làm bằng bê tông ở quy mô lớn thì tổng chi phí có thể tăng đáng kể.Vì vậy, khi báo giá mái Thái, không nên chỉ hỏi:“Một mét vuông mái hết bao nhiêu tiền?”Mà cần hỏi rõ:“Một mét vuông đó đã bao gồm những lớp kết cấu nào?”Đây mới là cách so sánh chính xác.

Mái Nhật rẻ hơn ở độ dốc nhưng chưa chắc đơn giản

Nếu chỉ nhìn vào độ dốc, mái Nhật có lợi thế hơn.Mái Nhật thường có độ dốc thoải, trải rộng theo nhiều hướng nên diện tích mái và chiều cao mái có thể được kiểm soát tốt hơn. Nhiều tài liệu xây dựng cũng đánh giá mái Nhật có chi phí ở mức trung bình, trong khi mái Thái thường cao hơn do độ dốc và khối lượng kết cấu.Tuy nhiên, nói “mái Nhật đơn giản hơn mái Thái” cũng chưa hoàn toàn chính xác.Điểm khiến mái Nhật phát sinh chi phí nằm ở hình học của hệ mái.

Mái Nhật thường tạo cảm giác trải rộng, cân đối và có nhiều hướng mái giao nhau. Với những ngôi nhà có mặt bằng vuông vắn, mái Nhật có thể tương đối dễ xử lý. Nhưng khi mặt bằng bị chia thành nhiều khối, có sảnh, ban công, phòng thờ, mái phụ hoặc các phần mái chồng lớp thì số lượng giao tuyến tăng lên.Mỗi đường giao mái lại là một vị trí cần xử lý kỹ về kết cấu, chống thấm, thoát nước và hoàn thiện.Do đó, có những công trình mái Nhật nhìn bên ngoài khá nhẹ nhàng nhưng hệ khung bên trong lại không hề đơn giản.

Mái Nhật có thể tốn sắt hơn ở những công trình nhiều giao mái

Đây là yếu tố thường bị bỏ qua khi so sánh hai loại mái.Một hệ mái Nhật nhiều khối không chỉ cần khung chịu lực cho từng mặt mái mà còn phải xử lý các vị trí giao nhau giữa các mái.Khi số lượng giao mái tăng, hệ xà gồ, cầu phong, khung viền và các cấu kiện liên kết cũng có thể tăng theo.Vì vậy, không thể khẳng định cứ mái Nhật là ít sắt hơn mái Thái.

Một mái Nhật đơn giản, ít giao tuyến chắc chắn có thể tiết kiệm. Nhưng một mái Nhật được chia thành nhiều khối, nhiều cấp, nhiều hướng mái thì lượng thép có thể tăng đáng kể.Đây cũng là lý do khi dự toán cần nhìn vào bản vẽ kết cấu cụ thể thay vì áp một đơn giá chung cho tất cả các mẫu nhà mái Nhật.  Giá thi công lợp mái nhật

Vậy mái Nhật hay mái Thái tốn tiền hơn?

Nếu đặt hai công trình có cùng diện tích xây dựng, cùng chất lượng vật liệu và thiết kế tương đương, mái Thái thường có xu hướng tốn tiền hơn.Nguyên nhân chủ yếu gồm:Độ dốc lớn làm tăng diện tích mái.Lượng ngói và vật tư lợp mái tăng.Hệ khung phải đáp ứng hình dạng mái dốc.Một số phương án có thêm phần bê tông tạo hình hoặc phần văng mái.Nhân công thi công mái phức tạp hơn.Các chi tiết diềm, đầu mái, góc mái có thể làm tăng chi phí.

Trong khi đó, mái Nhật có lợi thế về độ dốc thấp hơn và hình khối thường trải ngang, giúp kiểm soát chi phí tốt hơn ở những công trình có mặt bằng tương đối đơn giản. Các nguồn tham khảo trên thị trường cũng thường xếp mái Nhật ở mức chi phí trung bình và mái Thái ở mức cao hơn.Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mái Nhật lúc nào cũng rẻ hơn.Một mái Nhật nhiều giao mái, nhiều tầng mái và sử dụng vật liệu cao cấp hoàn toàn có thể đắt hơn một mái Thái được thiết kế đơn giản, sử dụng hệ khung nhẹ và ngói ở phân khúc phổ thông.

Muốn biết chính xác loại mái nào đắt hơn, phải bóc tách 5 khoản

Thay vì hỏi đơn giản “mái Nhật bao nhiêu tiền một mét vuông?”, gia chủ nên yêu cầu đơn vị thi công bóc tách ít nhất 5 nhóm chi phí:

Thứ nhất là diện tích mái thực tế.
Không lấy máy móc diện tích sàn làm diện tích mái.

Thứ hai là giải pháp kết cấu.
Mái dùng khung kèo thép nhẹ, thép hộp hay đổ bê tông toàn bộ sẽ cho chi phí rất khác nhau.

Thứ ba là lượng thép.
Đặc biệt với mái Nhật nhiều giao mái, cần xem bản vẽ để biết hệ khung thực tế được bố trí như thế nào.

Thứ tư là phần bê tông.
Cần xác định rõ có đổ bê tông mái, bê tông phần văng, diềm hoặc các khu vực tạo hình hay không.

Thứ năm là vật liệu hoàn thiện.
Ngói lợp mái , máng xối, tấm lợp, lớp chống thấm, phụ kiện và nhân công đều có thể tạo ra chênh lệch lớn.Bạn có thể tham khảo chi phí thi công mái ngói để hạch toán được mái nhà trước khi làm

Kết luận: Mái Thái thường đắt hơn, nhưng thiết kế mới là yếu tố quyết định

Nếu chỉ xét trên mặt bằng chung, mái Thái thường có chi phí cao hơn mái Nhật. Lợi thế về độ dốc của mái Thái lại chính là nguyên nhân làm tăng diện tích mái, tăng vật liệu và nhân công. Với những công trình sử dụng thêm bê tông tạo hình, phần chi phí này còn có thể tăng thêm.Mái Nhật có lợi thế về độ dốc vừa phải và hình thức cân bằng, nhưng không đồng nghĩa với việc luôn rẻ. Khi thiết kế nhiều khối mái, nhiều giao tuyến và sử dụng hệ khung phức tạp, chi phí thép và nhân công vẫn có thể tăng cao.Vì vậy, câu trả lời chính xác nhất không phải là “mái Nhật rẻ hơn mái Thái bao nhiêu tiền”, mà là:

Với cùng một mặt bằng, cùng vật liệu và cùng yêu cầu hoàn thiện, mái Thái thường tốn chi phí hơn. Nhưng mức chênh lệch thực tế phụ thuộc chủ yếu vào độ dốc, diện tích mái, giải pháp kết cấu và độ phức tạp của bản vẽ.Nếu đang chuẩn bị xây nhà, gia chủ nên so sánh hai phương án bằng bảng bóc tách khối lượng thực tế. Khi đó mới nhìn thấy rõ tiền nằm ở đâu và phương án nào thực sự phù hợp với ngân sách.